Bazı dertler ve sıkıntılar vardır. Çaresi bellidir. Fakat, sorunları çözmek için kimse kılını bile kıpırdatmaz.
Yurt dışı eğitim ve denklik meselesi de bu konuların en başında geliyor. Aslında, ülkemizde yetişmiş insan gücü, eğitimli insanların eğitim aldıkları iş kolunda hizmet verebilme imkanları gibi pek çok konulardaki tıkanmalar göze çarpıyor. Mesela, ülkemizdeki eğitim sistemine bir örnek verilmek istenildiğinde, Türk üniversitelerinde jeoloji mühendisliği eğitimi alan bir gencimiz, kendi alanında iş imkanı bulamadığı için bankada çalışıyor. Bazıları ise emlakçılık sektöründe ekmeğinin derdine düşmüşler. Bu ve buna benzer pek çok örnek var memleketin sırtına yük olan.
Dünkü köşe yazımda, CHP Bursa milletvekili Kayıhan Pala’nın Yüksek Öğretim, Yurt dışı eğitim, lise ve üniversite eğitimleri ile usulsüzlük iddialarına karşı Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne verdiği soru önergesine Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından verilen cevap ve bu cevaba ilişkin eleştirilerine yer vermiştim.
Bugün ise size MEB Bakanı Yusuf Tekin’in verdiği resmi cevapla ilgili bilgileri paylaşmak isterim. Çünkü, basının görevi tek taraflı iletişim değil, tarafların her birinin yaptığı çalışmalara, açıklamalara göre kamuoyu oluşturulmasına katkı sağlamaktır.
Kayıhan Pala’nın önergesi 3 Eylül 2025 tarihinde CHP gurubunda işlem görmüş. 8 Eylül 2025 tarihinde ise 13 bin 906 sayı numarası ile TBMM başkanlığına iletilmiş.
Bu önerge tam tamına 7 ayrı maddeden oluşuyor. Son 15 yılda YÖK’ün yurt dışı eğitimi hakkında bilgi talep ediliyor. 6. Maddesinde ise “2019 ile 2020 yıllarında Yurt dışı eğitim ve denklik meselesiyle ilgili CİMER’e yapılan sahte denklik ve usulsüz öğrenci yerleştirme ihbarları neden yaklaşık iki yıl boyunca işleme alınmamıştır? Bu süreçte geriye dönük tarama yapılmış mıdır?” şeklinde soru var.
Aynı konularla ligili olarak Bursa Milletvekili Kayıhan Pala’nın yanı sıra İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın, İstanbul Milletvekili Doğan Berkin, Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan, Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Şanlıurfa Milletvekili Ferit Şen Yaşar, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş TBMM başkanlığına soru önergesi vermişler.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, 6 Kasım 2025 tarih ve Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından yazılan E-32661919-610-115 sayılı yazıyla gerekli cevabı vermiş.
Soru önergesinde son 15 yılla ilgili bilgi istenmesine rağmen bakanlık süreyi son beş yıl ile kısıtlamış verdiği cevabında.
“Son beş yılda yurt dışında lise mezunu olduğu gerekçesiyle Türkiye’de 114 bin 547 kişiye denklik belgesi verilmiş. Ayrıca bu süre içinde 54 bin 997 kişiye de yurt dışında eğitim müşavirliğimiz / ateşeliğimizce lise mezuniyeti denklik belgesi düzenlenmiştir.
Denklik belgesinin düzenlenmesine ilişkin iş ve işlemler 9 Temmuz 2024 tarihli ve 32 bin 957 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmekle birlikte denklik başvuruları için gerekli belgeler, söz konusu yönetmeliğin “Denklik işlemi için istenecek belgeler” başlıklı 5. Maddesi kapsamında ayrıntılı biçimde belirlenmiştir.
Bakanlık makamının 19/08-2020 tarihli ve 10940882 sayılı onayı ve süreç içerisinde alınan ek onaylar doğrultusunda inceleme- soruşturma çalışmaları yürütülmüştür. Usulsüz düzenlenen denklik belgeleriyle ilgili sorumluluğu tespit edilen 33 kişi hakkında disiplin, idari ve adli yönden teklifler getirilmiştir. Ayrıca ilgili kişilerin denklik belgelerinin iptaline yönelik yetkili makamlara bildirimlerde bulunulmuştur.
Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığından alınan 71 bin 201 sayılı konuya ilişler yazılarda ise Yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar çerçevesinde başvuru kabul ve kayıt işlemlerinin Yükseköğretim kurumlarımız tarafından yürütülmekte olup, yurt dışından alınan lise diplomalarının denklik işlemlerinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütüldüğü ifade edilmiş.
YÖK’ün soru önergeleriyle ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığının 17 Eylül 2025 tarihli yazısı ilgi gösterilerek verdiği cevabın kayıt numarası şöyle;
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Sayı : E-57802651-610-71201, Konu : Soru önergesi -7/33716.
Altındaki imza ilk imza YÖK Başkan vekili Prof. Dr. Metin Topçuoğlu’na diğeri ise Eyüp Özdemir, Daire Başkan vekili olarak gözüküyor.
Buradaki bir ifade dikkat çekici;
“Türkiye’deki orta öğretim sisteminde işlenilen konular ve ders içerikleri ile yurt dışındaki eğitim sisteminde işlenilen dersler ve içeriklerin örtüşmediği, ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayan öğrencilerin almadıkları bir eğitim sistemine ilişkin sorulardan oluşan sınavlarda düşük başarı elde etmeleri beklendiğinden bu öğrencilerinde mağduriyetlerinin engellenmesi, ortaöğretim seviyesindeki eğitim sistemi farklılığı sebebiyle, zorunlu olarak lise eğitimini yurt dışında tamamlayan TC uyruklu veya çift vatandaşlık sahibi Türk vatandaşlarının tabi tutuldukları şartlara göre kamu vicdanını rahatsız etmeyecek şekilde ve ölçülülüğe dikkat ederek yükseköğretim imkanı tanınması”
Hususlarında dikkate alınarak 21.10.2010 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar belirlenmiş olup, yabancı uyruklu öğrenci kabulü uygulamasına son verilerek, “Yurt Dışından Öğrenci Kabulü” uygulamasına geçilmiş ve TC uyruklu olup lise öğretiminin tamamını Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurmalarına imkan sağlanmıştır.”
Deniliyor.
Amma velakin, yurt dışında üniversite eğitimi alan Türkiye’de lise okuyanların durumları, yine ülkemizde ön lisans eğitimi alıp, yurt dışında lisans tamamlama eğitimi alanların durumlarıyla ilgili bölüm cevaplanmamış. Yine yurt dışında, örnek Makedonya’da Makedonya kanunlarına göre Türkçe Eğitim vermesi kabul edilen ve YÖK’ün de tanıdığı yurt dışı eğitim kurumları arasında yer alan üniversitelerde eğitim alan öğrencilerin denklik işlemlerinin “Türkçe eğitim aldınız!....” gerekçesiyle kabul edilmeyişleriyle ilgili herhangi bir açıklama olmaması da ayrıca dikkat çekiyor.
Yine Yurt Dışı eğitim alan öğrencilerin kurdukları derneklerin verdikleri bilgilere göre bu durumlarda yüz bini aşkın Türk genci mağdur durumda.
İşte, ülkemizdeki görevli, etkili ve yetkili herkesin bildiği ve çözüm bulunması konusunda kılını bile kıpırdatmadığı en önemli eğitim meselesi bu.
Yorum Ekle
Yorumlar (0)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Web.tv
Muharrem KARABULUT
Türkiye’nin eğitim çıkmazı (2)
Bazı dertler ve sıkıntılar vardır. Çaresi bellidir. Fakat, sorunları çözmek için kimse kılını bile kıpırdatmaz.
Yurt dışı eğitim ve denklik meselesi de bu konuların en başında geliyor. Aslında, ülkemizde yetişmiş insan gücü, eğitimli insanların eğitim aldıkları iş kolunda hizmet verebilme imkanları gibi pek çok konulardaki tıkanmalar göze çarpıyor. Mesela, ülkemizdeki eğitim sistemine bir örnek verilmek istenildiğinde, Türk üniversitelerinde jeoloji mühendisliği eğitimi alan bir gencimiz, kendi alanında iş imkanı bulamadığı için bankada çalışıyor. Bazıları ise emlakçılık sektöründe ekmeğinin derdine düşmüşler. Bu ve buna benzer pek çok örnek var memleketin sırtına yük olan.
Dünkü köşe yazımda, CHP Bursa milletvekili Kayıhan Pala’nın Yüksek Öğretim, Yurt dışı eğitim, lise ve üniversite eğitimleri ile usulsüzlük iddialarına karşı Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne verdiği soru önergesine Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından verilen cevap ve bu cevaba ilişkin eleştirilerine yer vermiştim.
Bugün ise size MEB Bakanı Yusuf Tekin’in verdiği resmi cevapla ilgili bilgileri paylaşmak isterim. Çünkü, basının görevi tek taraflı iletişim değil, tarafların her birinin yaptığı çalışmalara, açıklamalara göre kamuoyu oluşturulmasına katkı sağlamaktır.
Kayıhan Pala’nın önergesi 3 Eylül 2025 tarihinde CHP gurubunda işlem görmüş. 8 Eylül 2025 tarihinde ise 13 bin 906 sayı numarası ile TBMM başkanlığına iletilmiş.
Bu önerge tam tamına 7 ayrı maddeden oluşuyor. Son 15 yılda YÖK’ün yurt dışı eğitimi hakkında bilgi talep ediliyor. 6. Maddesinde ise “2019 ile 2020 yıllarında Yurt dışı eğitim ve denklik meselesiyle ilgili CİMER’e yapılan sahte denklik ve usulsüz öğrenci yerleştirme ihbarları neden yaklaşık iki yıl boyunca işleme alınmamıştır? Bu süreçte geriye dönük tarama yapılmış mıdır?” şeklinde soru var.
Aynı konularla ligili olarak Bursa Milletvekili Kayıhan Pala’nın yanı sıra İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın, İstanbul Milletvekili Doğan Berkin, Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan, Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp, Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Şanlıurfa Milletvekili Ferit Şen Yaşar, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş TBMM başkanlığına soru önergesi vermişler.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, 6 Kasım 2025 tarih ve Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından yazılan E-32661919-610-115 sayılı yazıyla gerekli cevabı vermiş.
Soru önergesinde son 15 yılla ilgili bilgi istenmesine rağmen bakanlık süreyi son beş yıl ile kısıtlamış verdiği cevabında.
“Son beş yılda yurt dışında lise mezunu olduğu gerekçesiyle Türkiye’de 114 bin 547 kişiye denklik belgesi verilmiş. Ayrıca bu süre içinde 54 bin 997 kişiye de yurt dışında eğitim müşavirliğimiz / ateşeliğimizce lise mezuniyeti denklik belgesi düzenlenmiştir.
Denklik belgesinin düzenlenmesine ilişkin iş ve işlemler 9 Temmuz 2024 tarihli ve 32 bin 957 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmekle birlikte denklik başvuruları için gerekli belgeler, söz konusu yönetmeliğin “Denklik işlemi için istenecek belgeler” başlıklı 5. Maddesi kapsamında ayrıntılı biçimde belirlenmiştir.
Bakanlık makamının 19/08-2020 tarihli ve 10940882 sayılı onayı ve süreç içerisinde alınan ek onaylar doğrultusunda inceleme- soruşturma çalışmaları yürütülmüştür. Usulsüz düzenlenen denklik belgeleriyle ilgili sorumluluğu tespit edilen 33 kişi hakkında disiplin, idari ve adli yönden teklifler getirilmiştir. Ayrıca ilgili kişilerin denklik belgelerinin iptaline yönelik yetkili makamlara bildirimlerde bulunulmuştur.
Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığından alınan 71 bin 201 sayılı konuya ilişler yazılarda ise Yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar çerçevesinde başvuru kabul ve kayıt işlemlerinin Yükseköğretim kurumlarımız tarafından yürütülmekte olup, yurt dışından alınan lise diplomalarının denklik işlemlerinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütüldüğü ifade edilmiş.
YÖK’ün soru önergeleriyle ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığının 17 Eylül 2025 tarihli yazısı ilgi gösterilerek verdiği cevabın kayıt numarası şöyle;
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Sayı : E-57802651-610-71201, Konu : Soru önergesi -7/33716.
Altındaki imza ilk imza YÖK Başkan vekili Prof. Dr. Metin Topçuoğlu’na diğeri ise Eyüp Özdemir, Daire Başkan vekili olarak gözüküyor.
Buradaki bir ifade dikkat çekici;
“Türkiye’deki orta öğretim sisteminde işlenilen konular ve ders içerikleri ile yurt dışındaki eğitim sisteminde işlenilen dersler ve içeriklerin örtüşmediği, ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayan öğrencilerin almadıkları bir eğitim sistemine ilişkin sorulardan oluşan sınavlarda düşük başarı elde etmeleri beklendiğinden bu öğrencilerinde mağduriyetlerinin engellenmesi, ortaöğretim seviyesindeki eğitim sistemi farklılığı sebebiyle, zorunlu olarak lise eğitimini yurt dışında tamamlayan TC uyruklu veya çift vatandaşlık sahibi Türk vatandaşlarının tabi tutuldukları şartlara göre kamu vicdanını rahatsız etmeyecek şekilde ve ölçülülüğe dikkat ederek yükseköğretim imkanı tanınması”
Hususlarında dikkate alınarak 21.10.2010 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar belirlenmiş olup, yabancı uyruklu öğrenci kabulü uygulamasına son verilerek, “Yurt Dışından Öğrenci Kabulü” uygulamasına geçilmiş ve TC uyruklu olup lise öğretiminin tamamını Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurmalarına imkan sağlanmıştır.”
Deniliyor.
Amma velakin, yurt dışında üniversite eğitimi alan Türkiye’de lise okuyanların durumları, yine ülkemizde ön lisans eğitimi alıp, yurt dışında lisans tamamlama eğitimi alanların durumlarıyla ilgili bölüm cevaplanmamış. Yine yurt dışında, örnek Makedonya’da Makedonya kanunlarına göre Türkçe Eğitim vermesi kabul edilen ve YÖK’ün de tanıdığı yurt dışı eğitim kurumları arasında yer alan üniversitelerde eğitim alan öğrencilerin denklik işlemlerinin “Türkçe eğitim aldınız!....” gerekçesiyle kabul edilmeyişleriyle ilgili herhangi bir açıklama olmaması da ayrıca dikkat çekiyor.
Yine Yurt Dışı eğitim alan öğrencilerin kurdukları derneklerin verdikleri bilgilere göre bu durumlarda yüz bini aşkın Türk genci mağdur durumda.
İşte, ülkemizdeki görevli, etkili ve yetkili herkesin bildiği ve çözüm bulunması konusunda kılını bile kıpırdatmadığı en önemli eğitim meselesi bu.