Ekonomik güç ve insanların çalışıp hayatlarını kazanabilmesi için sanayi ve üretim gerekli. Bunun içinde ülkemiz başta olmak üzere pek çok ülkede devlet kanalıyla sanayi destekleri veriliyor.

Bursa ise Türkiye’deki Sanayileşmeye örnek bir kent. Osmanlı döneminde tekstil ve kaplıca turizmi ile anılan Bursa, Cumhuriyet döneminde ise Merinos’un kurulması ve özel sektör İpekiş’in bölgede fabrikalaşması, ayrıca deri sanayine yönelik Tabakhanelerin de kurulmasıyla kent ekonomisi canlandı. 1970’li yıllara kadar Merinos, Etibank, Sırameşeler ve Çarşamba Pazarı civarlarında bulunan sanayileşme, 1970’li yıllarda TOFAŞ ve Oyak Renault’un kurulmasıyla da kent dışına çıktı.

Ama, Bursa aşırı göç alan bir şehir oldu.

O dönemlerde kent dışı olan ve Türkiye’nin ilk planlı organize sanayi bölgesi olma kimliğini taşıyan Yalakçayırı Sanayi bölgesi (Mudanya yolu üzerindeki Organize Sanayi Bölgesi) bugün etrafını saran konutlar nedeniyle kent merkezinde kaldı.

Yine, Yalova Yolu üzerinde kurulan TOFAŞ’ın etrafı planlı plansız gelişme ile sonrasında Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi oldu. Nitekim, Bursa’da 17 adet planlı, köylerde bile yapılan fabrikalar sayesinde pek çok alanlarda da sanayi tesisleri yapılıp, işletilmeye başlandı.

Sanayileşme, insanların iş ve aş bulması adına sevindirici. Ama, başta çevre sorunları olmak üzere, kentin hayat garantisi olan su ve temiz hava solunması konusundaki eksileri yüzünden Bursa, Yeşil Bursa olarak değil, havası kirli, suyu olmayan, evlerdeki çeşmelerdeki suların sanayiye tahsis edilmesi iddialarıyla anılan bir şehir oluverdi.

Tabi, birde insanların korkulu rüyaları, deprem meselesi var.

Deprem riski, sadece insanların oturup barındıkları konutlar, evler için değil, sanayi binaları, iş merkezleri, AVM’ler içinde tehlike oluşturuyor.

Bursa açısından konutlara yönelik kentsel dönüşümler başlatılsa da, sanayinin yapı yenilenmesi veya dönüşümleri başlatılmadı. Sanayi bölgesindeki eski fabrikalarını yıkan bazı iş insanlarımızda buraların AVM olması için plan değişikliğine yönelik siyasi ve bürokratik alanlarda istemlerde bulunuyorlar.

Bursa’da yeni sanayi bölgeleri kurulması içinde can hıraş çalışanlar var. Sanayi bölgelerindeki arsaları dolduramayan, bazı projeleri ise sözde kalan bazı kişilerin bu uğraşlarına Bursa halkının pek çoğu “yeter artık, Bursa’da yeni sanayi bölgesi istemiyoruz!” diye karşı duruşlarda başladı.

İşte tam bu esnada, Ankara’dan yapılan açıklamalarda, sanayi bölgelerine karşı çıkanları mutlu edebileceğini düşündüğümüz şekilde gelişmelere imza atılmaya başlandı.

Marmara Bölgesi'nde olası bir depremin üretim ve lojistik zincirini aksatmaması için sanayi yatırımlarının daha düşük deprem riski bulunan bölgelere yönlendirilmesine yönelik çalışmalar hız kazandı. Çalışma kapsamında İç Anadolu ve Doğu Akdeniz başta olmak üzere farklı sanayi havzaları oluşturulacak, yeni sanayi alanlarının planlanmasına ilişkin rehber hazırlanacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Marmara Bölgesi olmak üzere deprem riski yüksek alanlarda yoğunlaşan sanayi tesislerinin daha dengeli ve güvenli şekilde Anadolu'ya yayılması için bir plan üzerinde çalışıyor. Bakanlık, bu strateji ile olası büyük bir deprem sonrası üretim ve lojistik kapasitesinin zarar görmesini önlemeyi, bölgesel kalkınmayı desteklemeyi ve yerel istihdamı artırmayı hedefliyor.

Çalışma kapsamında iç Anadolu ve Doğu Akdeniz bölgeleri olmak üzere farklı sanayi havzaları oluşturulacak. Ulusal Sanayi Alanları Master Planı ile metropollerde ve afet riski yüksek bölgelerde yoğunlaşan OSB'lerin (Organize Sanayi Bölgeleri) güvenlik analizleri yapılarak uygun yerler belirlenecek.

Bakanlık yetkilileri, İstanbul, Tekirdağ, Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Yalova, Kocaeli ve Sakarya gibi illerde bulunan OSB'ler ve büyük tesislerle ilgili deprem risk analizlerinin başlatıldığını açıkladı. Buna göre ortaya çıkacak veriler ışığında, yeni sanayi alanlarının planlanmasına ilişkin rehber hazırlanacak.

Planın yürütülmesinde Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü ile ortak çalışmalar yapılacak. Ayrıca, Orta Anadolu Kalkınma Ajansı (ORAN) tarafından Kayseri, Sivas ve Yozgat gibi illerin üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik projeler de desteklenecek.

Maden Tetkik Araştırma verilerine göre, Türkiye'de 45 il ve 110'dan fazla ilçe, aktif fay hatları üzerinde yer alıyor. Kuzey Anadolu Fay Hattı gibi büyük kırık sistemleri ülke sanayisi açısından sürekli bir risk oluşturuyor. Bu nedenle, güvenli bölgelere sanayi dağılımının yeniden yapılması gerektiği ifade ediliyor. Uzmanlar, bu stratejinin hem olası felaketlerin ekonomik etkilerini azaltacağını hem de sanayinin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayacağını belirtiyor.

Ankara’nın yol haritası ve sanayi bölgelerine yönelik planlaması böyle. Bir Bursalı olarak bende kendi şahsım olarak bu çalışmayı destekliyorum.

Çünkü, Bursa’nın sanayi bölgesi tesis alanlarının yeterince yapıldığına ve artık yeni sanayi bölgelerine ihtiyacı olmadığını düşünüyorum.

Yeni sanayi bölgesi demek, yeni göç dalgası demektir. Yeni tarım alanlarının imara açılması demektir. Sosyal ihtiyaçların, okul, hastane, yol vb. gibi kamu kaynaklı yatırımların artması demektir.

Biz, Bursa’da Nilüfer bölgesindeki kentsel dönüşümle ortaya çıkan, nüfus yoğunluğu, yolların trafik ve fazlalaşan araç sayılarıyla tıkanması. Ulaştıramayan toplu taşıma hizmetleri. Okulların tekli eğitimden öğrenci fazlılığı nedeniyle çiftli eğitime geçmek zorunda kalması. Yeşil alanların betonlaşması iddiasıyla da otopark ve sosyal donatı alanları yetersizliği. Kentin betona esir edildiği iddiaları ve susuzluk tehlikesi belirmesiyle oluşan bu tahribatın izlerini daha silememişken, yeni sanayi bölgelerinin getireceği yeni yükleri taşımaya sanırım tahammül edemeyeceğiz.

Deprem vesilesiyle yapılacak olan bu düzenleme, umarım Bursa sanayisinin gelişip güçlenmesi ve değişime uğramasıyla, kentin de rahat nefes almasına imkan sağlar.