Bursa, tarih boyunca hem ticaretin hem de medeniyetin önemli duraklarından biri oldu. İpek Yolu üzerinde yer alması, Osmanlı’ya başkentlik yapması ve yeşiliyle anılması tesadüf değildir. İkinci Bayezid döneminde kalite standardının yayımlanması, ilk Organize Sanayi Bölgesi’nin bu şehirde kurulması, otomotiv tekstil gibi ilk ve ileri uygulamalar, bu şehrin üretim kültürünün ve insan kalitesinin ne kadar köklü olduğunu gösterir. Ancak bugün geldiğimiz noktada Bursa’nın bu tarihsel mirasını geleceğe taşıma konusunda ciddi bir yön kaybı yaşadığı görülüyor.

Bursa, ne yazık ki uzun süredir İstanbul’un gölgesinde kalan, eski potansiyelini kaybetmiş, kendi potansiyelini tam anlamıyla kullanamayan bir şehir görüntüsü veriyor. Sanayi geçmişi güçlü, iki büyük otomotiv fabrikasına ev sahipliği yapmış, bugün de TOGG gibi stratejik bir yatırımın merkezi olan bir şehirden söz ediyoruz. Buna rağmen ulaşım altyapısında yaşanan gecikmeler, planlama eksiklikleri ve kimlik arayışı Bursa’yı geri plana itiyor. Yüksek hızlı tren hatlarının yıllar önce Anadolu’nun ücra farklı şehirlerine ulaşmasına rağmen Bursa’ya hâlâ tam anlamıyla entegre edilememiş olması, bunun en somut göstergelerinden biridir.

Şehrin sadece sanayide değil, sosyal ve kültürel alanlarda da geriye gittiği açıkça görülüyor. Bir dönem Süper Lig’de şampiyonluk yaşamış olan Bursaspor’un bugün alt liglere kadar düşmesi, sadece sportif bir başarısızlık değil; aynı zamanda şehrin kurumsal yönetim ve sahiplenme refleksinin zayıfladığının bir göstergesidir. Üniversite sayısının sınırlı kalması, nitelikli insan kaynağının şehirde tutulamamasına neden olmakta; bu da uzun vadede girişimcilik ve inovasyon kapasitesini düşürmektedir.

Ciddi bir nüfus ve sanayi barındırmasına rağmen Fikrî ve Sınaî haklar mahkemelerinin olmaması da düşündürücü.

Peki Bursa nerede yanlış yapıyor ve ne yapmalı?

Öncelikle şehir, kendi kimliğini yeniden tanımlamak zorundadır. İstanbul’a yakın olmanın dezavantajını değil, avantajını kullanacak bir strateji geliştirilmelidir. Ve yapacağı her şeyi “teknik” yapmalıdır. Teknik tekstil, teknik tarım, ileri teknik malzeme, teknik seramik, teknik kimya vb. Lojistik gücü, ileri teknoloji üretimi ve ihracat odaklı sanayi politikalarıyla Bursa yeniden konumlandırılabilir. Bursa’nın en başarılı olacağı konulardan biri tarımdır. Bereketli toprakları zannımızca tüm Türkiye’yi doyurabilir. Bunun yanında savunma ve sağlık ihtisas üniversite sayısının artırılması ve mevcut üniversitelerin araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi şarttır. Fakat üniversiteleri de usulen faaliyet göstermemelidir. Hem Bursa’nın hem Türkiye’nin hem de dünyanın gerçek problemlerine çözüm bulmalıdır. Kudretten ısınarak çıkan yer altı termal suları binlerce yıldır öylece akıp gitmektedir güzel Bursa’da.

Yerel yönetimler ve sanayi kuruluşları arasında daha güçlü bir iş birliği kurulmalı, şehrin geniş katılımlı bir stratejik yol haritası ile şehir planlaması uzun vadeli bir vizyonla ele alınmalıdır. Ulaşım projeleri hızlandırılmalı, özellikle yüksek hızlı tren ve alternatif otoyollar gibi kritik yatırımlar gecikmeden tamamlanmalıdır.

Son olarak, Bursa’nın tarihten gelen ruhunu yeniden canlandıracak kültürel ve sportif projelere ihtiyaç vardır. Şehir, sadece üretim yapan değil; eskisi gibi film, fotoğraf, edebiyat ve ressam gibi sanat dünyasına ilham veren bir merkez olmalıdır.

Bursa’nın mazisi çok güçlüdür. Ancak mesele, maziyle övünmek değil, o mirası geleceğe taşıyacak cesaret ve azmi gösterebilmektir.