Sabah gözünüzü açar açmaz elinizin ilk uzandığı şey telefon ise birkaç saniye içinde parmaklarınız hızla bildirimleri kontrol edip, akışları hızla kaydırıp, birilerini takip ediyorsanız bir sosyal medya bağımlısı olabilirsiniz.
Artık mesele sadece birkaç fotoğraf paylaşmak ya da arkadaşların nerede olduğunu görmek değil! Mesele, beynimizde tetiklenen o küçük, anlık ödül döngüsü. Her bir beğeni, her bir takipçi, her bir yorum, bizi daha fazlasını istemeye iten birer "dopamin vuruşu"dur. Tıpkı bir kumar makinesi gibi bir sonraki kaydırmanın bize büyük ikramiyeyi (viral olma, onaylanma, kusursuz bir hayat illüzyonu) getireceği umuduyla sürekli tetikte bekliyoruz.
Sosyal medya, bize idealize edilmiş, filtrelenmiş ve cilalanmış hayatlar sunar. Herkes mutludur, herkes başarılıdır, herkes en güzel tatildedir. Bu durum, ister istemez kendi gerçekliğimizle bu sanal mükemmeliyet arasında yıkıcı bir karşılaştırma yaratır. Klinik uzmanların da sıkça belirttiği gibi Gerçek Kendilik ile platformlarda sergilenen İdeal Kendilik arasındaki makas açıldıkça; özgüven zedelenmeleri, yetersizlik hissi ve en kötüsü depresyon riski artar.
Sosyal medya bağımlılığının en büyük bedeli ise zamandır. Ekran başında geçirilen saatler birikip günler, haftalar hatta yıllar oluyor. Bu çalınan zamanlar, okuyamadığımız kitaplar, yapamadığımız hobiler, derinleşemediğimiz sohbetler ve ertelediğimiz uykulardır.
Kendinize sorun, “Son bir saatte telefonda ne izledim?” Çoğu zaman cevap, bize değer katmayan, bilgimizi artırmayan, sadece zaman dolduran içerikler olacaktır. Bu durum, bizi üretkenlikten uzaklaştırdığı gibi, boşlukta kalma korkumuzu da besliyor. Zira o sonsuz akış, beynimizi meşgul ederek, gerçek sorunlarımızla veya sadece kendimizle baş başa kalmamızı engelliyor.
Sosyal medya bir araçtır, amaç değil. İnterneti tamamen şeytanlaştırmak yerine, kontrolü yeniden elimize almalıyız. Bu bağımlılıktan kurtulmanın ilk adımı, tıpkı diğer tüm bağımlılıklarda olduğu gibi, sorunun varlığını kabul etmektir.
Kabul ettikten sonra da çözüm yolları aramaktır.
* Peki ne yapmalı? İşte size naçizane öneriler bunları kendinize göre uyarlayabilir, arttırabilirsiniz tabi ki.
1- Ekran Perhizi Uygulayın: Gün içinde belirli saatleri "ekransız zaman" ilan edin. Özellikle yemek saatlerini ve yatak odasını telefonların yasak olduğu alanlar olarak belirleyin.
2- Bildirimleri Kısıtlayın: Tüm uygulamaların size sürekli "seslenmesine" izin vermeyin. Acil olmayan tüm bildirimleri kapatın. Böylece telefonu elinize alma dürtünüz azalır.
3- Amaçlı Kullanım: Sosyal medyaya girdiğinizde bir amacınız olsun. "Sadece öyle bakınıyorum" tuzağına düşmek yerine, "falanca arkadaşımın doğum gününü kutlayacağım" ya da "gerekli bir habere bakacağım" gibi somut hedefler koyun. İşiniz bitince çıkın.
4- Gerçek Hayata Yatırım Yapın: Bir hobi edinin, kendinize okunacak kitaplar listesi belirleyin ve bir plan dahilinde okumaya başlayın hele bir de not alarak okursanız oh mis:) tadından yenmez, yüz yüze sohbetler organize edin, bir sivil toplum kuruluşunda görev alın. Gerçek dünyadaki başarı ve bağlantılar, dijital onaylanma ihtiyacını kökünden çözer.
5- İradenizi koruyun: Tabi bunların oturması zaman alacaktır. Süre tutarak telefonu elinize alın, telefonu elinize her aldığınızda ilk önce saate bakın ve kendinize bir 10 dk verin ya da 15 dk (süreyi kendinize göre ayarlayabilirsiniz) ve bu sureyi geçmeyeceğim şeklinde bir kural koyabilirsiniz süre tamamlanır tamamlanmaz telefonu bırakın en azından biraz daha kontrollü kullanmış olursunuz. Saatlerinizi gününüzü öldürmemiş olursunuz.
6- Alternatif bulun: Telefonu elinize alma isteğinizde bu isteğin yerini doldurabilecek bir şey bulun bu size kalmış örneğin cep telefonu değil de “cep kitabı” gibi bunlar benim fikirlerim eminim sizlerin de daha güzel fikirleri vardır.
Dijital zincirlerinizi kırın. Telefonunuzu masanın üzerine ters kapatın. Başınızı kaldırın ve etrafınızdaki gerçek dünyaya bir şans daha verin. Göreceksiniz, asıl değerli olan, “filtre gerektirmeyen anlardır.” Ve böylece daha özgürce nefes aldığınızı hissedeceksiniz. Sosyal medyadan uzak bol oksijenli nefes almanız dileğiyle:)
Sevgiyle kalın:)
Yorum Ekle
Yorumlar (0)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Web.tv
Çiğdem IŞIK KAYA
Sosyal medya bağımlılığı
Sabah gözünüzü açar açmaz elinizin ilk uzandığı şey telefon ise birkaç saniye içinde parmaklarınız hızla bildirimleri kontrol edip, akışları hızla kaydırıp, birilerini takip ediyorsanız bir sosyal medya bağımlısı olabilirsiniz.
Artık mesele sadece birkaç fotoğraf paylaşmak ya da arkadaşların nerede olduğunu görmek değil! Mesele, beynimizde tetiklenen o küçük, anlık ödül döngüsü. Her bir beğeni, her bir takipçi, her bir yorum, bizi daha fazlasını istemeye iten birer "dopamin vuruşu"dur. Tıpkı bir kumar makinesi gibi bir sonraki kaydırmanın bize büyük ikramiyeyi (viral olma, onaylanma, kusursuz bir hayat illüzyonu) getireceği umuduyla sürekli tetikte bekliyoruz.
Sosyal medya, bize idealize edilmiş, filtrelenmiş ve cilalanmış hayatlar sunar. Herkes mutludur, herkes başarılıdır, herkes en güzel tatildedir. Bu durum, ister istemez kendi gerçekliğimizle bu sanal mükemmeliyet arasında yıkıcı bir karşılaştırma yaratır. Klinik uzmanların da sıkça belirttiği gibi Gerçek Kendilik ile platformlarda sergilenen İdeal Kendilik arasındaki makas açıldıkça; özgüven zedelenmeleri, yetersizlik hissi ve en kötüsü depresyon riski artar.
Sosyal medya bağımlılığının en büyük bedeli ise zamandır. Ekran başında geçirilen saatler birikip günler, haftalar hatta yıllar oluyor. Bu çalınan zamanlar, okuyamadığımız kitaplar, yapamadığımız hobiler, derinleşemediğimiz sohbetler ve ertelediğimiz uykulardır.
Kendinize sorun, “Son bir saatte telefonda ne izledim?” Çoğu zaman cevap, bize değer katmayan, bilgimizi artırmayan, sadece zaman dolduran içerikler olacaktır. Bu durum, bizi üretkenlikten uzaklaştırdığı gibi, boşlukta kalma korkumuzu da besliyor. Zira o sonsuz akış, beynimizi meşgul ederek, gerçek sorunlarımızla veya sadece kendimizle baş başa kalmamızı engelliyor.
Sosyal medya bir araçtır, amaç değil. İnterneti tamamen şeytanlaştırmak yerine, kontrolü yeniden elimize almalıyız. Bu bağımlılıktan kurtulmanın ilk adımı, tıpkı diğer tüm bağımlılıklarda olduğu gibi, sorunun varlığını kabul etmektir.
Kabul ettikten sonra da çözüm yolları aramaktır.
* Peki ne yapmalı? İşte size naçizane öneriler bunları kendinize göre uyarlayabilir, arttırabilirsiniz tabi ki.
1- Ekran Perhizi Uygulayın: Gün içinde belirli saatleri "ekransız zaman" ilan edin. Özellikle yemek saatlerini ve yatak odasını telefonların yasak olduğu alanlar olarak belirleyin.
2- Bildirimleri Kısıtlayın: Tüm uygulamaların size sürekli "seslenmesine" izin vermeyin. Acil olmayan tüm bildirimleri kapatın. Böylece telefonu elinize alma dürtünüz azalır.
3- Amaçlı Kullanım: Sosyal medyaya girdiğinizde bir amacınız olsun. "Sadece öyle bakınıyorum" tuzağına düşmek yerine, "falanca arkadaşımın doğum gününü kutlayacağım" ya da "gerekli bir habere bakacağım" gibi somut hedefler koyun. İşiniz bitince çıkın.
4- Gerçek Hayata Yatırım Yapın: Bir hobi edinin, kendinize okunacak kitaplar listesi belirleyin ve bir plan dahilinde okumaya başlayın hele bir de not alarak okursanız oh mis:) tadından yenmez, yüz yüze sohbetler organize edin, bir sivil toplum kuruluşunda görev alın. Gerçek dünyadaki başarı ve bağlantılar, dijital onaylanma ihtiyacını kökünden çözer.
5- İradenizi koruyun: Tabi bunların oturması zaman alacaktır. Süre tutarak telefonu elinize alın, telefonu elinize her aldığınızda ilk önce saate bakın ve kendinize bir 10 dk verin ya da 15 dk (süreyi kendinize göre ayarlayabilirsiniz) ve bu sureyi geçmeyeceğim şeklinde bir kural koyabilirsiniz süre tamamlanır tamamlanmaz telefonu bırakın en azından biraz daha kontrollü kullanmış olursunuz. Saatlerinizi gününüzü öldürmemiş olursunuz.
6- Alternatif bulun: Telefonu elinize alma isteğinizde bu isteğin yerini doldurabilecek bir şey bulun bu size kalmış örneğin cep telefonu değil de “cep kitabı” gibi bunlar benim fikirlerim eminim sizlerin de daha güzel fikirleri vardır.
Dijital zincirlerinizi kırın. Telefonunuzu masanın üzerine ters kapatın. Başınızı kaldırın ve etrafınızdaki gerçek dünyaya bir şans daha verin. Göreceksiniz, asıl değerli olan, “filtre gerektirmeyen anlardır.” Ve böylece daha özgürce nefes aldığınızı hissedeceksiniz. Sosyal medyadan uzak bol oksijenli nefes almanız dileğiyle:)
Sevgiyle kalın:)