Bursa başta olmak üzere Türkiyenin üretim ve ihracatında başı çeken ‘otomotiv ana va yan sanayi’, 2026’nın ilk dört ayında iç pazarda talebi korusa da üretim ve ihracat tarafında zorlu bir tabloyla karşı karşıya kaldı.

Sıkıntılar giderek artacaktır...

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) 2026 yılının ilk 4 aylık dönemine (Ocak-Şubat-Mart Nisan) ilişkin verilerine göre, otomotivde toplam üretim, yılın ilk dört ayında yüzde 3,4 düşerek 448 bin 428 adette kaldı...

2025 yılının aynı döneminde 464 bin 308 araç üretilmişti...

***

Aslına bakacak olursak, en sert gerileme otomobil tarafında yaşandı.

Otomobil üretimi yüzde 15,3 düşüşle 250 bin 276 adede geriledi.

Oysa 2025 yılında üretim sayısı ise 295 bin 377 adet olarak kayıtlarda yer alıyor.

2026 yılının ilk dört ayında otomobil ihracatındaki kayıp çok yüksek; yüzde 26,5... Toplam otomobil ihracatı sadece 142 bin 846 adet... 2025 yılındaki ihracat rakamı ise 194 bin 438 adet olarak görünüyor...

Toplam otomotiv ihracatı ise adet bazında yüzde 9,3’lük düşüşle 300 bin 718 adet oldu. 2025 yılının ilk dört aylık ihracatına bakacak olursak eğer bu sayı 331 bin 679 adet olarak gerçekleşmiş...

İç pazarda ise tablo görece daha güçlü...Toplam pazar ilk dört ayda yüzde 3 düşüşle 382 bin 124 adet olurken, otomobil pazarı yüzde 6 gerileyerek 290 bin 870 adet seviyesinde gerçekleşti.

***

Sektörde otomobil üretimi ve ihracatındaki sert düşüşte Avrupa pazarındaki zayıf talep, model geçişleri ve üretim planlamalarının etkili olduğu değerlendirilebilir. Buna karşılık hafif ticari araç tarafındaki güçlü seyir dikkat çekiyor.

İlk dört ayda hafif ticari araç üretimi yüzde 17, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 9 büyüdü.

***

OSD verileri, üretimdeki zayıflamaya rağmen ihracat gelirlerinin güçlü kalmaya devam ettiğini de ortaya koydu. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv sanayi ihracatı 2026 yılının ilk dört ayında yüzde 8 artarak 13 milyar 463 milyon 388 bin 832 dolara ulaştı. 2025’in ilk dört ayında ise 12 milyar 470 milyon 840 bin 967 dolarlık ihracat yapıldı...

İhracat adet bazında gerilemesine karşın gelirler arttı... Ancak bu durum başka sorunları beraberinde getirecektir; üretimde çalışanların sayısı azaltılacak, robot teknolojisine yatırım artacaktır...

Bir kısır döngü içine girmek üzereyiz. İstihdamdaki erime sosyal sorunları beraberinde getirecektir...

Otomotiv sektörü, yüzde 18 payla Türkiye’nin en fazla ihracat yapan sektörü olmayı sürdürmesine karşın, ‘yeşil mutabakat’ ve ‘elektrikli otomobil’ uyum sürecinde firmaların azalacağına, ‘hidrojenli araç’ sonrasında pazarın yabancılara kalacağına ve ülke genelinde yeni arayışların olacağına inanıyorum...

Görünen köy kılavuz istemez...

***

Otomotiv sanayisinin toplam kapasite kullanım oranı da yılın ilk dört ayında yüzde 63 seviyesinde kaldı. Traktör grubunda kapasite kullanım oranı yüzde 28’e kadar gerilerken, kamyon grubunda yüzde 59, hafif araçlarda ise yüzde 64 seviyesinde gerçekleşti.

Yılın ilk dört aylık döneminde ticari araç grubunda üretim, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17, ağır ticari araç grubunda yüzde 20, hafif ticari araç grubunda ise yüzde 17 arttı.

Traktör ihracatı, 2025 yılının aynı dönemine göre yüzde 19 artarak 4 bin 66 adet olarak gerçekleşti.

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre ilk dört aylık dönemde otomobil ihracatı 2025 yılının aynı dönemine göre yüzde 3 azalarak 3,5 milyar dolar oldu. OİB verilerine göre, dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 8 oranında, tedarik sanayi ihracatı da yüzde 7 oranında arttı.

2026’nın ilk dört ayında toplam pazar, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3 azalarak 382 bin 124 adet düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde, otomobil pazarında yüzde 6 oranında gerileme yaşandı ve 290 bin 870 adet oldu. Ticari araç pazarına bakıldığında ise yılın ilk dört ayında, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla toplam ticari araç pazarında yüzde 6, hafif ticari araç pazarında ise yüzde 9 artış yaşanırken, ağır ticari araç pazarında yüzde 7 gerileme görüldü.

2026 yılı ocak-nisan döneminde geçen yılın aynı dönemine göre otomobil satışlarındaki yerli araç payı yüzde 35, hafif ticari araç pazarında yerli araç payı ise yüzde 24 olarak gerçekleşti.

Eğer AB’ye uyum sağlanmaz ise yakın gelecekte pazar Çin, Hindistan, ABD, AB, Malezya, Güney Kore, Japonya, Fransa, İtalya ve Almanya araçlarıyla dolar...