Hava Durumu
TR
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文
TR
Türkçe
English
Русский
Français
العربية
Deutsch
Español
日本語
中文

Komşu, siyasette dikiş tutturamıyor

Yazının Giriş Tarihi: 25.05.2024 00:01
Yazının Güncellenme Tarihi: 24.05.2024 22:54

Türkiye’de son 22 yıldır tek parti iktidarı ve yapılan seçimlerdeki sandık sonuçlarına göre de 31 Mart seçimleri hariç hep siyasi istikrarın varlığından söz ediliyor.

Oysa ki, Bulgaristan nerede ise her altı ayda bir seçime gidiyor. Sandıklardan iktidar ile muhalefete mensup milletvekili sayıları bazen eşit bazen de bir farklı çıkıyor. İşte bu nedenle, partiler, hükümet kurmakta ve güvenoyu almakta zorlanıyor. Hükümetse olsa bile bazen küçük partiler, hükümet politikalarını beğenmediği gerekçesiyle eleştirilere başlıyor ve hükümet istenilen güvenoyu ile düşürülüyor.

Son 3,5 yılda 6.sı düzenlenen milletvekilliği seçim kampanyasında bu sefer hem 50. Dönem Halk Meclisi’nde vekil olmaya hem Avrupa Parlamentosu’nda Bulgaristan’ı temsil etmeye aday olanlar, seçmenlerin güvenini almak üzere 9 Haziranda yarışacaklar. Geçen hafta yolum Bulgaristan’a düştü. Seçimlerle ilgili olarak halkla görüşüp, beklentilerinin ne olduğuna dair düşüncelerini sorma imkanım oldu. Bulgaristan vatandaşlarına göre seçimlere ilgi bizim ülkemizdeki gibi değil. Katılım, yüzde 50’nin bile altında kalıyor. Bu nedenle de halkın gerçek siyasi iradesi sandığa ve parlamentoya yansımıyor.

İşte, siyasi istikrarsızlığın ana nedeni bu. Bir başka gözlemle, Bulgaristan’da nüfus 15 milyon gözükse de insanların pek çoğu çalışma için başka ülkelere gitmiş. Seçim için gelip oy kullanmıyor çoğu. Ülkede yaşanlarında seçimlere pek fazla ilgisi var denilemez.

Yine de ülkede seçim havası mevcut. Seçim kampanyasının düzenlendiği resmi dil Bulgar dili olurken partilerin tüm adayları ve temsilcisinin kaydını yaptıran değerlendirme komiteleri, seçim kampanyasının amaçları için gerekli bilgi kaynaklarına eşit erişim imkanına sahiptirler. Medya hizmeti sunucuları ise parti, koalisyon ve aday kaydı yaptıran inisiyatif komiteleri ile yapılan ücretli veya ücretsiz tüm sözleşmelere ilişkin bilgiyi Internet sayfalarında yayınlamakla yükümlü tutuluyor.

Yani, seçimler bizim ülkemizdeki gibi değil. Vekil adayları önce aday adayı oldukları partiler tarafından sonra da genel seçim inisiyatif kurulları tarafından değerlendiriliyor. Birde, seçimler sıralı değil, sıralı olsa bile tercih sistemi mevcut. Seçmenler, önce oy verecekleri partiyi işaretliyor, sonra da vekil olarak görmek istedikleri adayı işaretleyip oylarını kullanıyor. Eski düzen oy kullanma böyle, birde elektronik düzende oy kullanan seçmenler var.

Elektronik Medya Kurulu SEM üyesi Prolet Velkova, denetim kuruluşu tarafından gelenek gibi görülen kampanya süresince ve seçim günü uygulanan monitoring ile ilgili açıklayıcı bilgiler verdi.

"SEM, diğer tüm seçimlerde olduğu gibi seçim ortamında yasaya uyulup uyulmadığını izlemektedir. Bilindiği üzere ihlaller olduğunda Elektronik Medya Kurulu yaptırım uygulamaz, duruma ilişkin ihbarı ilettiği Merkez Seçim Kurulu devreye girer ve gerektiğinde yaptırım uygular.”

İki seçimin bir arada yapılacak olması ile ilgili 9 Haziran oylamasının bazı özellikleri olacak. Bunlardan biri, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde uygulanan ikamet şartının Halk Meclisi seçimlerinde geçerli olmamasıdır. Oy verme hakkımızı yurt dışında uygulama imkanına gelince AB üyesi tüm devletlerde hem Bulgaristan Parlamentosu hem Avrupa Parlamentosu için oy vermek mümkün .Türkiye’de bulunan seçmenlerde bulundukları bölgelerde kurulan sandıklara gidip, Bulgaristan seçimleri ve Avrupa Parlamentosu parlamenter seçimleri için ayrı ayrı oy kullanabilecekler.

AB dışındaki ülkelerde Bulgaristan vatandaşları sadece Halk Meclisi milletvekilleri için oy verebilecekler.

Seçim yarışına 20 parti ve 11 koalisyon katılıyor. Seçmenler 31 adet aday listesinde 240 tane parlamentere seçebilme adına tercih yapacaklar.

Merkez Seçim Kurulu Başkanı Kameliya Neykova, seçimlere yönelik şu bilgileri verdi;

“9 Haziran günü seçim sandığının kurulduğu yere giden seçmenin Halk Meclisi ve Avrupa Parlamentosu için iki ayrı seçmen listesinin olduğunu bilmelidir. Sandık Kurulu üyeleri kişinin her iki listede yer alıp almadığını yoklar. Kontrol eder. Halk Meclisi seçmen listesinde yer alan seçmen, Avrupa Parlamentosu seçmen listesinde yer almazsa Sandık Kurulu tarafından aynı kişinin yasaklı kişiler listesine dahil olup olmadığı incelenir, ki orada sebebi de gösterilmektedir. Her iki seçimde oy kullanma hakkı bulunan seçmenin oyunu kağıt pusula ile mi, yoksa makine ile kullanacağını bildirmesi önemli. Çünkü, elektronik ortamda oy kullanmak isteyen seçmenlere sandık başında kağıtlı oy kullanma hakkı verilmiyor. “

Bulgaristan seçimlerinde çok önemli bir nokta daha var. Tercih sistemi. Verilen oyun geçerli olması için seçmenin önce seçtiği partinin numarasının yer aldığı şıkkı işaretlemesi ve ancak bundan sonra tercih ettiği adayı göstermesi işaretlemesi gerekmektedir.

Neykova’nın hatırlattığı gibi aynı adayın hem AP hem Halk Meclisi listelerinde yer alması ihlal oluşturmuyor. Her iki Parlamento’ya seçilirse eğer ilgili aday hangi vekilliği tercih ettiğini açıklamasıyla, bir tek vekillik görevine başlayabiliyor. Ya, Bulgaristan parlamentosu yada Avrupa Birliği Parlamentosu. Bulgaristan’ın AB parlamentosunda 14 üyesi bulunuyor.

Seçim olurda anket olmaz mı? Sorusu akıllarımıza geliyor. Bulgaristan’da pek çok medya kuruluşu bizim ülkemizde olduğu gibi anket yaptırıyor. Ama, bizdeki çakma anketler veya adrese teslim kişiye özel anketler gibi değil sonuçlar.

Medya "24 çasa" tarafından yaptırılan ve 11-18 Mayıs tarihleri ​​arasında 1003 yetişkinle doğrudan yüz yüze görüşmeyle gerçekleştirilen "Trend" temsili kamuoyu araştırmasına göre, önümüzdeki Parlamento seçimlerinde ülkede yaşayan halkın katılımının yüzde 48 civarında olması bekleniyor. 9 Haziran'da 2,5 ila 2,7 milyon arasında seçmen sandık başına gidecek. Avrupa Parlamentosu seçimleri için beyan edilen katılım oranı % 45.

Seçim kampanyasının ortasında GERB-SDS kamuoyu araştırmasına katılanların %26,1'inin desteğini aldı. Onu yüzde 15,4 ile “Prodaljavame promyanata- Demokratik Bulgaristan" takip ederken yüzde 14,9 ile ikinci konsorsiyum konumunda. Türkler yüzde 14,8 oyla DPS –Hak ve Özgürlükler Hareketi ve "Vızrazhdane" ülkenin partisi gibi görülüyor. Mevcutta 33 milletvekili var. BSP ve “İma takav narod” yüzde 8,5 ve yüzde 5,5 oranında destek alıyor.

"Kimseyi desteklemiyorum" seçeneği, yüzde 5'in biraz üzerinde. Yani tarafsız seçmen sayısı.

Bulgaristan son parlamento seçimlerinde Türklerin partisi Hak ve Özgürlükler hareketi Bulgaristan genelinde 618 bin oy almıştır ve ülke genelinde 33 milletvekili kazanmasıyla 3. parti olmuştur. Bulgaristan’ın Avrupa konseyinde 14 vekili bulunurken 2 vekil HÖH kökenli Türk vekillerdir.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.