banner298

banner193

banner246

banner254

04.12.2020, 00:00 1547

Türk Ombudsman’dan Azerbaycan raporu

Bütün dünyanın gözleri önünde gerçekleştirilen bir işgal ve bu işgalin 30 yıl sürmesi, insanların vatan topraklarından sürgün edilmesi, işkenceler, tehditler ve saldırılar altında yaşamaya zorlaması. Bu tanımın adresi Azerbaycan.

Daha önce Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin dağılması üzerine, başta Türkiye toprakları olmak üzere pek çok ülkenin toprağına göz diken Ermenistan’ın Dağlık Karabağ bölgesini işgal ettiği Azerbaycan, tam tamına 30 yıl sustu. Direndi. Uluslararası çözüm bulunması ve işgalin sona erdirilmesi talebinde bulundu. Birleşmiş Milletlerden medet umdu.

Olmadı. Deyim yerinde ise bu konuyla ilgili pek çok kişi, ülke, toplum, kendilerine insan hakları savunucu dediğimiz örgütler konuştu. Sonuç, sıfıra sıfır, elde var yine sıfır.

Peki şimdi ne oldu? Azerbaycan bölgedeki vatandaşlarının can ve mal emniyetini sağlamak, ülke topraklarının ve vatan topraklarının birliğini sağlama amaçlı olarak bölgeye yaptığı operasyonlarda başarı elde etti.

Türkiye, Kamu Denetiçiliği Kurumu, diğer ismiyle Ombudsmanlık, Azerbaycan’ın dünü, bugünü ve yaşanılan olaylarla ilgili olarak Uluslararası bir rapor hazırladı. Ombudsman Şeref Malkoç, yaptıkları çalışmalarla ilgili olarak şu bilgileri verdi:

İnsanlık 20. yüzyılın ilk yarısında on milyonlarca insanın canına mal olan, daha önce benzer bir yıkım gücü görülmemiş iki büyük dünya savaşını yaşadıktan sonra, bu acılara son vermek ve özellikle her bir fert için yaşam hakkını garanti altına almak amacıyla iki önemli adım atmıştır.

Bunların ilki, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin 1948 yılında Birleşmiş Milletlere üye ülkelerce kabul edilmesidir. İkincisi ise bundan iki yıl sonra 1950’de Avrupa Konseyine üye ülkelerce Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) imzalanmasıdır. Şu an 193 ülke BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini imzalamış olup, 47 Avrupa Konseyi üyesi ülke de AİHS’ye taraftır ve Sözleşmenin uygulanmasını denetlemek amacıyla oluşturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yetkisini tanımıştır.

Başta yaşam hakkı olmak üzere temel insan haklarını korumak amaçlı bu gelişmelere rağmen son 30 yılda insanlığa karşı işlenen suçlara tanıklık ettik ve etmeye devam ediyoruz. 1992-1995 yılları arasında Bosna Hersek’te yaşanan tarihin gördüğü en acımasız katliamlarının birinde tüm Dünyanın gözleri önünde, Avrupa’nın ortasında iki yüz binden fazla Boşnak katledildi. Ruanda’da 1994 yılında sekiz yüz binden fazla Tutsi, Hutularca günlerce süren eylemlerde yine tüm Dünya izlerken öldürüldü. Çoğu zaman bu suçları işleyenler cezasız kalmaktadır.

Azerbaycan-Ermenistan Savaşında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri Tarafından Gerçekleştirilen İnsan Hakları İhlallerine İlişkin Rapor 5 Azerbaycan-Ermenistan Savaşında Ermenistan Silahlı 6 Kuvvetleri Tarafından Gerçekleştirilen İnsan Hakları İhlallerine İlişkin Rapor İnsanlığa karşı işlenen suçlardan en yakın tarihte olanlardan birisi, 1990-1994 tarihleri arasında ve devamında Ermenistan Devleti Silahlı Kuvvetleri tarafından kadın, çocuk ayırt etmeksizin Azerbaycan vatandaşı masum sivillere yönelik işlenen cinayetlerdir.

Birleşmiş Milletlerin kararlarına aykırı bir şekilde 30 yıldır işgal altında tutulan Azerbaycan topraklarında gerçekleşen savaş sırasında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri BM İnsan Hakları Beyannamesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi vb. uluslararası antlaşmaları açıkça ihlal etmiştir.

Ayrıca 27 Eylül 2020’de başlayan çatışmalarda, bağlı oldukları geleneksel uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukukun temel ilkelerini de ihlal ederek savaş bölgesinden yüzlerce kilometre uzakta olan sivil yerleşim yerlerine uzun menzilli konvansiyonel füzeler fırlatmış; uzun menzilli top atışları ile sivillerin oturduğu çok açık olan evleri ve apartman binalarını, okulları ve ibadethaneleri vurmuştur.

Ombudsmanlar idare ile insanlar arasındaki sorunları çözmenin yanı sıra, birer insan hakları kurumu olarak insan hakları ihlallerini raporlamak ve bunları durdurmakla görevlidirler. Azerbaycan İnsan Hakları Komiseri (Ombudsmanı) Sabina Aliyeva, 14 Ekim 2020 tarihinde yapılan İslam İşbirliği Teşkilatı Ombudsmanlar Birliği (İİTOB) Yönetim Kurulu toplantısında Ermenistan Devleti Silahlı Kuvvetlerinin Azerbaycan vatandaşı sivillere yönelik saldırılarının incelenmesi için bir başvuru yapmış; Yönetim Kurulu üyelerini yerinde inceleme yapmak için Azerbaycan’a davet etmiştir.

Medyaya yansıyan görüntülerde çok ciddi insan hakları ihlalleri yer aldığı için durumu yerinde incelemek ve raporlamak amacıyla kadın ve çocuk haklarından sorumlu Kamu Denetçisi Özlem Tunçak’ın da yer aldığı bir heyetle 21-23 Ekim 2020 tarihlerinde Bakü, Gence ve Mingeçevir şehirlerinde incelemelerde bulunduk. Gence’de bir gece vakti aralarında kadın ve çocukların da içinde bulunduğu sivillerin uyudukları sırada uğradıkları füze saldırıları sonucu oluşan dehşet tablosunu yerinde inceleme fırsatımız oldu.

Anne ve babalarını gecenin bir yarısında bu füze saldırısında kaybeden 16 yaşındaki Sevil Azerbaycan-Ermenistan Savaşında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri Tarafından Gerçekleştirilen İnsan Hakları İhlallerine İlişkin Rapor 7 ile 8 yaşındaki Hüseyin’in yaşadıkları travmaya bizzat şahit oldum. Tanışma fırsatı bulduğum 2 yaşındaki Nilay ise bu saldırılar sırasında ölen anne ve babasının eksikliğini hissederek büyüyecek.

Bu kapsamlı rapor Ermenistan Silahlı kuvvetlerinin 27 Eylül - 10 Kasım 2020 tarihleri arasında Azerbaycan vatandaşı masum sivillere yönelik saldırıları sonucu oluşan insan hakları ihlallerine ilişkin yerinde yapılan inceleme ve tespit sonucu hazırlanmıştır. Savaştan oldukça uzak bir bölgede, sivil yerleşim yerlerine yapılan uzun menzilli füze, top atışı ve diğer silahların kullanıldığı bu saldırılarda 94 sivil Azerbaycan vatandaşı hayatını kaybetmiş; 414 sivil ise yaralanmıştır. Ayrıca ibadethaneler, okullar, kamu binaları, apartmanlar bu saldırılarda tahrip olmuştur. Bu raporla amaçlanan, bu saldırıları tüm objektifliği ve açıklığı ile Dünya kamuoyuna sunmaktır. Böylelikle de tüm sorumluların belirlenerek yargılanmalarını ve hak ettikleri cezaları almalarını sağlamaktır.

Uluslararası insan hakları kurumları ve toplum yaşananlara sessiz kalmamalıdır. Bu raporun hazırlanması aşamasında Azerbaycan ziyaretine katılan kadın ve çocuk haklarından sorumlu Kamu Denetçisi Özlem Tunçak’a ve raporu büyük bir titizlikle kaleme alan Kamu Denetçiliği Uzmanı Hande Hazneci’ye teşekkür ederim. Ayrıca rapora katkı sunan Prof. Dr. Yusuf Şevki Hakyemez ve gazeteci Okan Müderrisoğlu’na da teşekkürlerimi iletiyorum. Savaşların olmaması ve insan hakları ihlallerinin son bulması dileklerimle.

Ombudsman Şeref Malkoç ve çalışma arkadaşlarına böylesine güzel ve kapsamlı bir rapor hazırlayıp, dünya kamuoyuna sundukları için çok teşekkür ediyorum. Dileğimiz, ne Azerbaycan’da ne de dünyanın başka bir bölgesinde böylesine insanlık dramları bir daha yaşanmasın..

Yorumlar (0)
banner276
-16
sisli
banner282
Namaz Vakti 20 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:15
Öğle 13:20
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 19 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. Leicester City 19 38
2. M. United 18 37
3. Man City 17 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Sevilla 18 33
5. Villarreal 18 32
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12