banner298

banner193

banner246

banner254

Kalitesiz ve kurallara uygun yakılmayan kömür, zehirlenmelere yol açıyor

Mersin Üniversitesi (MEÜ) Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü eski Başkanı Prof. Dr. Halil Kumbur, karbonmonoksit zehirlenmelerinde ölümlerin düşük kaliteli kömürden ve sobalarda kömürün kurallarına uygun yakılmamasından kaynaklandığını belirterek, "Kurallarına uygun yakılmayan sobada kaliteli veya kalitesiz hangi kömür yakılırsa yakılsın zehirlenme olabilir" dedi.

MERSİN 14.01.2021, 12:32
6
Kalitesiz ve kurallara uygun yakılmayan kömür, zehirlenmelere yol açıyor

Mersin Üniversitesi (MEÜ) Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü eski Başkanı Prof. Dr. Halil Kumbur, karbonmonoksit zehirlenmelerinde ölümlerin düşük kaliteli kömürden ve sobalarda kömürün kurallarına uygun yakılmamasından kaynaklandığını belirterek, "Kurallarına uygun yakılmayan sobada kaliteli veya kalitesiz hangi kömür yakılırsa yakılsın zehirlenme olabilir" dedi.

Kumbur, kış aylarının gelmesiyle birlikte yaşanan karbonmonoksit zehirlenmelerine ilişkin yaptığı açıklamada, soba ve kaloriferlerde düşük maliyetli kalitesiz yakıtların kullanılması, soba ve kalorifer yakma tekniklerinin iyi bilinmemesi, baca temizliğinin iyi yapılmaması gibi nedenlerin, zehirlenmelere ve ısınma maliyetlerinin artmasına neden olduğunu kaydetti.

"Dünyada her yıl yaklaşık 3,5- 4 milyon insan hava kirliliğinden ölüyor"

Isınma amaçlı kullanılan düşük kalorili ve kükürt oranı yüksek kömür tüketimi ve yanlış yakma tekniklerinin uygulanması, motorlu taşıtlardan çıkan egzoz gazları ve sanayi kuruluşlarının bacalarından atılan çeşitli maddelerin hava kirliliğine neden olduğunu ve yeryüzündeki canlı hayatını olumsuz yönde etkilediğini ifade eden Kumbur, "Dünyada her yıl yaklaşık 3,5- 4 milyon insan hava kirliliğinden ölmektedir. Bu ölümlerin yüzde 90’ı gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Bilinçsiz, yoğun ve niteliksiz yakıt tüketimi nedeni ile başta Mersin ve Tarsus kent merkezleri olmak üzere çoğu yerleşim alanlarımızda özellikle kış aylarında havada yoğun ve bunaltıcı sis katmanlarının oluştuğu görülmektedir. Oluşan bu kirli hava çevre ve insan sağlığını tehdit etmektedir. Kirli havaya maruz kalan insanlarda, özellikle çocuklarda solunum yolu hastalıklarının arttığı görülmektedir. Yetişkin bir insan günde ortalama 20 metreküp (m3) hava solur iken, çocuklar yetişkinlere göre yüzde 50 daha fazla hava solumaktadır. Çünkü, çocuklar kirli havanın yüzde 90’ının filtre edildiği burun yerine ağızdan soluk alıp vermekte ve kirli hava direk akciğerlere gitmektedir. Bebeklerin istirahat halinde soludukları hava yetişkin bir insanın iki katıdır" diye konuştu.

"Zehirlenmelerin yaklaşık yüzde 63ü sobadan kaynaklanıyor"

Soba ve kaloriferde ısınma amaçlı kullanılan, yapılarında ’karbon’ bulunan odun, odun kömürü, taş kömür, LPG veya doğal gaz gibi yakıtların yetersiz yanmaları sonucu açığa çıkan karbonmonoksitin, solunum yoluyla vücuda alındığında zehirlenmelere yol açtığını vurgulayan Kumbur, "Zehirlenmelerin yaklaşık yüzde 63ü soba, yüzde 30u şofben, yüzde 7si ise doğalgazdan kaynaklanmaktadır. Tam yanmama sonucunda oluşan karbonmonoksit, solunduktan sonra akciğerler aracılığıyla kana geçmekte ve kırmızı kan hücrelerinin içerisinde bulunan ve dokulara oksijen taşıyan hemoglobine oksijenden ortalama 200-300 kat daha hızlı bağlanarak karboksihemoglobin oluşturmaktadır. Böylece, hücrelerdeki oksijen korbonmonoksit ile yer değiştirmektedir. Kan dokulara yeterince oksijen taşıyamadığı için kalp, beyin ve diğer organlarımız çalışamaz hale gelir" ifadelerini kullandı.

Zehirlenme ve hava kirliliğinin yaşanmaması için soba yakma tekniklerine uyulması, evlerde ve işyerlerinde pencere, kapı ve çatıların hava izolasyonlarının iyi yapılması, bina yakıt tesisatlarının standartlara uygun olması, ısıtmada yüksek kalorili- kaliteli yakıt kullanılması, bacaların, soba borularının ve bağlantı elemanlarının her yıl düzenli olarak temizlenmesi gerektiğine işaret eden Kumbur, şöyle devam etti; "Karbonmonoksit zehirlenmelerinde ölümler düşük kaliteli kömürden olmamakta, sobalarda kömürün kurallarına uygun yakılmamasından meydana gelmektedir. Kurallarına uygun yakılmayan sobada kaliteli veya kalitesiz hangi kömür yakılırsa yakılsın zehirlenme olabilir. Can kaybını önlemek için üç hususa dikkat edilmesi şarttır. Kaliteli yakıt seçilmeli, soba üstten yakılmalı ve sobanın hava alıcı kapakları kapatılmamalıdır. TSE belgeli sobalar kullanılmalıdır. Soba önerilen yere kurulmalıdır. Kömüre uyumlu yakma sistemi seçilmelidir. Üstten yakılan sobalar, yaklaşık yüzde 20 yakıt tasarrufu sağlar ve dışarıya verilen kirli havayı azaltarak çevreye daha az zarar verir. Alta kömür, üste çıra gibi koyularak yapılan yanma zehirlenme riskini en aza indirir. Sobanın verimli yanması için en fazla 2/3 oranında kömürle doldurulmalıdır, ısıdan daha iyi yararlanmak için duvar ile soba arasında yaklaşık 50 santimetre mesafe bulunmalıdır. Yanmakta olan sobaya üstten kömür ilave edilirse alttaki ateşin etkisi ile ilave edilen kömür bünyesindeki yanabilir gazlar yanmadan baca ile çevreye verilir. Soba üst bölümünde tam yanma gerçekleşmeden alt ve üst hava alma kapakları kapatılırsa, kömürün tutuşma süresi uzayacağından, tam yanmadan çıkan ve zehirlenmede etken olan karbonmonoksit gazı miktarı artacak ve soba zehirlenmesi meydana gelecektir."

Zehirlenmelerde acil tedavi

Zehirlenme olduğu zaman hemen bir sağlık kurumuna gitmek gerektiğini belirten Kumbur, "Zehirlenme olduğu zaman kişiye yoğurt, sarımsak gibi yiyecekler verilmesi çok yanlıştır. Çünkü zehirlenme midede değil, solumun yolu ile ilgilidir. Zehirlenen kişi açık havaya çıkartılmalı ve acilen oksijen verilmelidir. En kısa zamanda teşekküllü bir sağlık kuruluşuna baş vurulmalıdır" şeklinde konuştu.
Yorumlar (0)
banner276
-7
sisli
banner282
Namaz Vakti 19 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:15
Öğle 13:19
İkindi 15:51
Akşam 18:13
Yatsı 19:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12