banner216

Engelli taşeron işçiler, erken emeklilik hakları nedeniyle emekliliğe zorlanabilir mi? 696 Sayılı KHK'daki hükümler engelliler açısından nasıl uygulanmalı? Engelliler aleyhine ortaya çıkan durumla ilgili ne yapılabilir?

Türkiye Cumhuriyeti, Anayasa’nın ikinci maddesinde tanımlandığı şekliyle, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir. Sosyal devlet olma vasfının gereği olarak da hem Anayasa’da hem de kanunlarda engellilere yönelik pozitif ayrımcılık ilkeleri benimsenmiştir. Anayasa’nın 61. Maddesi’nde “Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.” hükmü bulunmaktadır. Engellilere yönelik koruma ve pozitif ayrımcılık tedbirlerinin genel çerçevesi Anayasa’nın bu hükmü ile çizilmiş, ayrıntılar ise kanun, yönetmelik ve diğer alt mevzuatla düzenlenmiştir. Bu tedbirlerle, engellilerin hayatlarının kolaylaştırılması hedeflenmektedir.

ENGELLİLERİN ERKEN EMEKLİLİK HAKKI

Pozitif ayrımcılık sağlayan düzenlemelerden biri de engelli çalışanlara yönelik erken emeklilik hakkıdır. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile bu yönde önemli düzenlemeler yapılmıştır. Normal sigortalılarda emekli olabilmek için prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve yaş şartı aranırken engelli sigortalılarda yaş şartı aranmazken prim gün sayısı da diğer sigortalılara göre bir hayli düşük tutulmuştur. Neticede engel oranı ve işe başlama tarihine göre değişmekle birlikte, engellilerin 15 yıl ve 3600 gün ile 20 yıl ve 4400 gün arasında değişen koşullarla, yaşa bağlı olmaksızın erken emekli olma hakkı mevcuttur. Ancak bu hak, tercihe bağlı olarak kullanılabilmekte, isteyen engelli erken emekli olmayıp çalışmaya devam edebilmektedir. Erken emeklilik, tamamen engellilerin hayatını kolaylaştırmaya dönük bir uygulamadır.

696 SAYILI KHK İLE GETİRİLEN DÜZENLEME

Öte yandan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile taşeron işçilerin kadroya alınması düzenlenmiş, ancak bu kişilerin çalışma süresinin emekliliğe hak kazanma sürelerini geçemeyeceği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm ile kamunun istihdam yükünün azaltılmasının hedeflendiği anlaşılmaktadır. Bu düzenlemeye ilişkin detaylar, 696 Sayılı KHK’nın uygulama usul ve esaslarının tespit edildiği 1 Ocak tarihli Tebliğ’in 7. Maddesi’nin ikinci fıkrasında yer almıştır.

Bu kapsamda, sigorta başlangıç tarihi 6/8/2003 ve öncesi olan engelli taşeron işçilerden herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan emekli aylığına hak kazanmadığına dair belge getirmesi istenmektedir. Düzenleme ile emekliliği gelen engelli taşeron işçilerin kadro başvurusu reddedilirken kadroya geçirilecek olanlar ise emekliliğe hak kazandıkları tarih itibariyle emekli edileceklerdir.

Çok sayıda engelli taşeron işçi, çok genç yaşta emekliliğe zorlandıklarını, emekli olmak istemediklerini ancak KHK’daki ilgili hükümler nedeniyle kadro başvurularının Tespit Komisyonları tarafından reddedildiğini ifade etmektedir. Engelli işçilerin düşük emekli maaşı alacakları ve özel sektörde artık iş bulamayacakları kaygısını taşıdıkları da görülmektedir.

SONUÇ

Özetle engellilere yönelik erken emeklilik hakkı, 696 Sayılı KHK kapsamında aleyhte bir düzenlemeye dönüşmüş, emekliliğe takılacak engelli taşeron işçilerin kapsamını genişleterek çok sayıda engellinin isteği dışında emekliliğe zorlanması sonucunu ortaya çıkarmıştır.

Engelli olmasa kadroya geçebilecek ve kamu işçisi olarak çalışabilecek olan taşeron işçi, engelli olması nedeniyle emekli olmak zorunda bırakılmaktadır. 696 Sayılı KHK’nın bu yöndeki hükümleri nedeniyle ortaya çıkan uygulama, engelli olmayı bir ‘cezalandırılma sebebine’ dönüştürmüştür.

696 Sayılı KHK ile bu sonucun hedeflenmediğini ve bu konuda yeni bir düzenlemeye ihtiyaç olduğunu değerlendiriyoruz. Aksi halde, uygulamanın hem Anayasa’nın engellileri korumaya yönelik hükümlerine hem de evrensel hukuk ilkelerine aykırı bir durum ortaya çıkaracağı görülmektedir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Engin 2 gün önce

Arkadaşlar engelli taşeron işçilere istisna getirildi bende kadro alamıyordum sayın bakanımız engelli kardeşlerimiz kadroya dahil ediyoruz resmî yazı kurumlara iletildi dedi ben kadroya alındım istanbul valiliginde çalışıyorum

Avatar
Nurşen özer 5 gün önce

ÇOK teşekkür ederim Allah razı olsun sizlerden sesimizi duyuruyorsunuz. Sayın bakanı duymaz görmezden geliyor.engeli MAĞDUR engelli perişan işten çıkardılar.zorla emekli eriyorlar BİZLER ev hapsi veriyorlar 1000 MAAŞ YETER diyorlar çok MAĞDUR EDİYORUZ DEVLET TARAFINDAN. Suçumuz engelli vergi indiriminde yarardandım işte ÇIKARDILAR KHK 696YASA GEREĞİ DİYORLAR AYRIMCILIK DEVLET yapıyor %45raporum VAR 43YAŞDAYIM BENSE ÇALIŞMAK İSTİYORUM

banner161

banner193

banner202